STOWARZYSZENIE PAMIĘCI ARMII KRAJOWEJ
ODDZIAŁ GLIWICE
  • O Nas
  • Statut
  • Linki
  • Forum
  • Strona Tytułowa
  • 

    Uroczystości pogrzebowe rodziny Książków.

    27 maja 2022 r. w Kozłowie koło Miechowa odbył się pogrzeb rodziny Książków
    z pobliskiej Wierzbicy, zamordowanych w czasie wojny przez niemieckich
    funkcjonariuszy za pomoc Żydom.

    Był to pierwszy chrześcijański pogrzeb Piotra
    i Julii Książków oraz ich synów – Jana i Zygmunta.
    Msza święta została odprawiona w kościele
    parafialnym w Kozłowie, następnie szczątki ofiar
    złożono we wspólnej mogile na cmentarzu.

    Oddział IPN
    w Krakowie reprezentowała Cecylia Radoń,
    zastępca dyrektora, oraz dr Maciej Korkuć,
    naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk
    i Męczeństwa.
    24 maja 2022 r. IPN przeprowadził w Wierzbicy
    ekshumację. W jej wyniku wydobyto szczątki
    rodziny Książków.

    Rodzina wyraziła zgodę na to, by w przyszłym
    roku IPN ufundował na mogile kamienny
    pomnik nagrobny.
    W czasie wojny wbrew niemieckim groźbom
    i zakazom rodzina Piotra i Julianny Książków udzielała
    schronienia w swoim gospodarstwie
    w Wierzbicy dwojgu żydowskich uciekinierów
    z nieodległego Żarnowca – matce z pięcioletnią córką.

    W styczniu 1943 r. w sąsiedniej wsi Wolica
    wpadł w ręce Niemców jeden z ukrywających się
    Żydów.
    Miał on kontakty z innymi Żydami w sąsiednich
    miejscowościach. W czasie przesłuchań w Miechowie
    niemieccy żandarmi uzyskali od niego deklarację
    gotowości wskazania wszystkich domów,
    w których udzielano mu pomocy oraz wszystkich
    innych rodzin, które pomagały Żydom.

    29 stycznia 1943 r. ekspedycja karna niemieckich
    funkcjonariuszy przybyła do domu Książków
    w Wierzbicy.
    Strzałami z broni palnej zamordowano dwójkę
    ukrywanych Żydów.
    Następnie wyprowadzono z domu i zastrzelono
    gospodarza Piotra Książka (67 lat) i jego
    żonę Julię (40 lat) oraz synów – Jana (21 lat)
    i Zygmunta (18 lat).
    Bezpośrednio potem funkcjonariusze wywlekli
    z domów i wymordowali członków rodziny
    Kucharskich i Nowaków.
    Następnie zostali zaprowadzeni przez tego samego
    pojmanego człowieka do sąsiedniej Wolicy.
    Tam zamordowali za pomoc Żydom małżeństwa
    Gądków i Bielawskich.
    Na koniec – już po opuszczeniu wsi – zastrzelili
    pochwyconego wcześniej Żyda – przewodnika
    i jeszcze jednego zatrzymanego po drodze Polaka.

    W sumie zamordowali tego dnia ponad 20 ludzi.

    Dwie osoby z ciężkimi okaleczeniami cudem
    przeżyły.
    Cztery osoby z rodziny Książków zakopano
    bezpośrednio przy wejściu do ich domu (młyna).
    Niemcy nie pozwolili na normalny pogrzeb.
    Po wojnie miejsce to zostało oznaczone drewnianym
    krzyżem i płotkiem.
    Po kilkudziesięciu latach umieszczono tam kamienną płytę z nazwiskami
    zamordowanych i nawiązaniem do okoliczności ich śmierci.

    * * *

    Powyższy materiał jest przedrukiem informacji ze strony internetowej
    krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w dziale „Aktualności”
    z dnia 27 maja 2022 roku.